Chủ Nhật, 16 tháng 11, 2008

Thực phẩm chức năng: Cũ mà mới (Phần 3)



Thực phẩm Chức Năng và hiệu quả thực tế

TPCN không phải là thuốc chữa bệnh
Thực vậy, những thực phẩm chức năng ngày nay đều (nhiều nhà sản xuất cố tình phỏng theo thuốc chữa bệnh *) có hình dạng bao bì, viên nang không khác gì dược phẩm, chỉ cần “uống” chứ không hề ngậm, nhai, cắn nghiền… để tiêu hóa như một thức ăn bình thường.

Mặt khác, thực phẩm chức năng “cô đặc” với nhiều tinh chất trích ly từ thiên nhiên được hỗn hợp (hay tổng hợp) liệu còn giữ được những tác dụng “cổ truyền” (vốn có trong từng nguyên liệu) cũng là một vấn đề cần phải được nghiên cứu và xem xét kỹ lưỡng vì trong quá trình pha trộn, nấu chảy hay tạo hình sản phẩm, những hoạt chất có trong bản thân các nguyên liệu sẽ xảy ra những phản ứng, tương tác lẫn nhau và có thể biến tính (hóa, lý) mà các nhà sản xuất không lường được vì vậy cho đến nay FDA Hoa Kỳ không công nhận thuật ngữ “thực phẩm chức năng” (functional foods) mà chỉ thừa nhận thực phẩm có an toàn hay không mà thôi đồng thời hạn chế việc in ấn những tác dụng “dược lý” nếu không phải là thuốc chữa bệnh.



--C’est la dose qui fait le poison: liều lượng làm nên chất độc—
Paracelse (nhà hóa học Thụy Sĩ, 1493-1541)

Nhật Bản là nước đã thừa nhận sự có mặt của thực phẩm chức năng, rằng đó là những thức ăn có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng để ngăn ngừa hay chống lại một chứng bệnh nào đó thông qua việc ăn uống, lập ra chế độ đăng kí tự nguyện “FOSHU” cho phép nhà sản xuất thực phẩm chế biến gọi sản phẩm của mình là Thực Phẩm Sức Khỏe (Kenkoshokuhin) trên những cứ liệu khoa học chứng minh tính hiệu quả để “cải thiện” một chứng bệnh nào đó và được xem là một sản phẩm thức ăn hỗ trợ.

Theo báo cáo của nhóm Melissa Williams của Ngân hàng thế giới vào tháng 9/2006 cho biết giá cả của các loại thực phẩm chức năng thường có hoa hồng phân phối rất cao, rao bán với giá trên trời tùy theo nội dung quảng cáo (chữa hay ngừa bách bệnh…) từ 30-500% cao hơn loại thực phẩm tương đương thông thường. Hơn thế nữa thị trường tiêu thụ trên thế giới khó lòng ước lượng chính xác, ước lượng sơ bộ là vào khoảng 30-60 tỷ đô la/năm mà Nhật Bản, Hoa Kỳ và EU là những nơi bán chạy nhất, tốc độ tăng trưởng hằng năm của các loại thực phẩm nầy tương đương 10% đặc biệt là TPCN cho trẻ em. Ngoài ra, mức xuất khẩu của các nước về loại TPCN đang phát triển cũng tăng theo nhờ sự thị trường ở những nước công nghiệp phát triển vì đó là những nước có nhiều nguồn nguyên liệu, dược thảo và y học cổ truyền phổ biến, kinh nghiệm trong việc đưa vào ngành chế biến thực phẩm chức năng...

Trong năm 2003, 90% sản lượng TPCN trên thế giới được tiêu thụ tại Nhật (15 tỷ đô la, 25% thị trường), Hoa Kỳ (31 tỷ đô la, 35 %) các nước EU (32% hơn 15 tỷ đô la) và phần còn lại là 8% (các nước khác) thì sang năm 2004 các thị trường của những nước đang phát triển cũng bắt đầu tăng vì mức thu nhập của người dân những nước nầy bắt đầu khấm khá, đặc biệt TQ, Nga và Brazil là có biểu hiện thay đổi rõ rệt. Ở Nhật Bản, TPCN đã dược đưa ra thị trường từ những năm 1930 và thay đổi trở thành một trong những nước sản xuất và tiêu thụ cao trên thế giới vào giữa thập kỷ 1980 với sự can thiệp hỗ trợ cực mạnh của chính phủ vì điều kiện đặc thù của nước nầy nhằm tăng cường sức khỏe của người già, giảm chi phí khám và chữa bệnh ngày càng tăng cao do tuổi thọ của người Nhật đã thay đổi khá rõ rệt. Chính phủ Nhật Bản đã có những chương trình đặc biệt nghiên cứu TPCN cho những người bị bệnh mạn tính nhằm sớm cải thiện sức khỏe và với những nổ lực nầy, Nhật Bản đã thành công trong việc sản xuất những loại “thực phẩm bổ sung” đồng thời sớm có qui chế về TPCN dưới tên gọi Thực Phẩm Đặc biệt cho Sức khỏe (FOSHU)** vào năm 1991 nhằm làm rõ phạm trù “chức năng” của thực phẩm chế biến đồng thời ngăn chận nạn quảng cáo tràn lan, làm sai lệch nhận thức của người tiêu dùng.Từ đó những sản phẩm đóng dầu FOSHU trên thị trường đã trở nên phổ biến, dưới dạng viên hay con nhộng dùng kèm theo thức ăn hay nước uống.


Nguồn: Global New Products Database
Chú thích: * = sản phẩm

Tuy nhiên nhiều nhà sản xuất đã lợi dụng ý tưởng nầy để ăn theo trong khi chỉ có khoảng 18% là sản phẩm có chứng nhận của FOSHU, có nghĩa là 82% còn lại là không qua kiểm nghiệm hay đăng kí với FOSHU (xem bảng). Cuối năm 2005 đã có 569 sản phẩm được Foshu thừa nhận với doanh thu vượt 5 tỷ đô la (60 tỷ yen) trong số hơn 5,500 sản phẩm chức năng (Foshu công nhận hoặc không đăng ký) nếu tính từ năm 1990. Trên thị trường Nhật Bản, bao giờ cũng có 1,500-2,000 sản phẩm chức năng trong đó khoảng 400 là đạt chất lượng đăng kí ở Foshu. Ngày nay người Nhật chi cho TPCN là 126 đô la/người/năm trong khi Hoa Kỳ là 67.9 đô la, châu Âu là 51.2 đô la và khoảng 3.20 đô la đối với các nước châu Á khác. Vấn đề tại sao Nhật Bản có mức tiêu thụ cao có thể giải thích như sau:

- Vấn đề ô nhiễm trong môi trường, thức ăn, thuốc trị bệnh ngày càng tăng đẩy chi phí y tế dự phòng trở thành gánh nặng cho người dân và chính phủ vì kim ngạch bảo hiểm y tế liên tục lên cao.
- Tỷ lệ người cao tuổi từ 65 trở lên sẽ tăng, chiếm khoảng 30% nhân khẩu trong xã hội tính vào năm 2030, điều tra năm 2005 là 25% cao hơn Hoa Kỳ chỉ dưới 20%. Người Nhật sống thọ nhất thế giới, bình quân Nam là 78 tuổi trong khi đó Nữ là 85 tuổi.
- Lý do tử vong trong xã hội Nhật bản (năm 2002) có các đặc trưng:
*Ung thư 305,000 người
*Tim mạch 153,000 người
*Tai biến (não) 130,000 người
*Hô hấp 39,000 người
*Tai nạn 39,000 người
*Tự sát 30,000 người
- Nghiên cứu khoa học và phát triển ngành công nghiệp thực phẩm của Nhật Bản đã góp phần làm sáng tỏ nhiều luận cứ khoa học về các loại TPCN.

Không có nhận xét nào: